ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೆನಾರ್ಕೆ (Menarche) ಎನ್ನುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಂತ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ, ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆನಾರ್ಕೆ ಕುರಿತು ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ದೊರಕಿದರೆ, ಈ ಹಂತ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೆ ಭಯದ ಬದಲಾಗಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು.
ಮೆನಾರ್ಕೆ ಎಂದರೇನು?
ಮೆನಾರ್ಕೆ ಎಂದರೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಋತುಚಕ್ರ(Periods) ಆರಂಭವಾಗುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು 9 ರಿಂದ 14 ವರ್ಷಗಳ ವಯಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನಲ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆ. ಇದರರ್ಥ ಆಕೆ ಮಹಿಳತ್ವದತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಮೆನಾರ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೋಗವಲ್ಲ, ಇದು ಸಹಜವಾದ ದೈಹಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಆದರೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಭಯ, ಲಜ್ಜೆ, ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.
ಮೆನಾರ್ಕೆಗಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ತಯಾರಾಗಬೇಕು?
ಮಾನಸಿಕ ತಯಾರಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಮಗು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ಕಂಡಾಗ, “ನನಗೆ ಏನಾದರೂ ಆಯಿತೇ?” ಎಂಬ ಭಯ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಮೆನಾರ್ಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು.
ಇದು ಪ್ರತೀ ಹೆಣ್ಣಿಗೂ ಆಗುವ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಬೇಕು.
ಲಜ್ಜೆ ಪಡಬೇಕಾದ ವಿಷಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲು ಅವಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು
ಮಗುವಿಗೆ “ನಿನ್ನ ದೇಹ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ, ಇದು ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿ” ಎಂಬ ಧನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ನೀಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಅವಳ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ತಯಾರಾಗಬೇಕು?
ಮೆನಾರ್ಕೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ:
*ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು
*ಬೆನ್ನು ನೋವು
*ದೌರ್ಬಲ್ಯ
*ಮನೋಭಾವ ಬದಲಾವಣೆ
ಇದಕ್ಕಾಗಿ:
*ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ – ಕಬ್ಬಿಣ (Iron), ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸಮೃದ್ಧ ಆಹಾರ.
*ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ.
*ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕುರಿತು ತಿಳಿವು – ಪ್ಯಾಡ್ ಬಳಕೆ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆ.
*ಸ್ವಚ್ಛ ಒಳಉಡುಪು ಬಳಕೆ.
ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕಲಿಸಬೇಕು.
ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರ – ಮಗಳ ಮೊದಲ ಗುರು.
ಮೆನಾರ್ಕೆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಮಗಳ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಬೆಂಬಲ.
ತಾಯಿಯ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು:
*ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಂತೆ ಮಾತನಾಡುವುದು.
*ತನ್ನದೇ ಮೆನಾರ್ಕೆ ಅನುಭವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
*ಪ್ಯಾಡ್/ಮೆನ್ಸ್ಟ್ರುವಲ್ ಹೈಜೀನ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ತೋರಿಸುವುದು.
*ನೋವು ಇದ್ದಾಗ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡದೆ ಆರೈಕೆ ನೀಡುವುದು.
*ಮಗಳ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕದೇ ಕೇಳುವುದು.
ತಾಯಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಗು ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತೆರೆದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾತುಕತೆ ಅಗತ್ಯ.
ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರ – ಮೌನ ಬೆಂಬಲವೂ ಮಹತ್ವದ್ದು.
ಬಹುತೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಂದೆಯರು ಈ ವಿಷಯದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ತಂದೆ ಹೇಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸಬಹುದು?
*ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು.
*ಅವಳಿಗೆ ಲಜ್ಜೆ ಪಡುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು.
*ತಾಯಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.
*ಮಗಳಿಗೆ “ಇದು ಸಹಜ, ನೀನು ಬಲಿಷ್ಠ” ಎಂಬ ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದು.
*ಅವಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಮುಜುಗರ ಪಡದಿರುವುದು.
*ತಂದೆಯ ಈ ನಿಶ್ಶಬ್ದ ಬೆಂಬಲ ಮಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸಮಾಜದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ
ಮೆನಾರ್ಕೆ ಕುರಿತು ಮೌನ ಮುರಿಯಬೇಕು. ಶಾಲೆಗಳು, ಪೋಷಕರು, ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಅನಗತ್ಯ ಭಯ, ತಪ್ಪು ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಬಹುದು.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಮೆನಾರ್ಕೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ಜೀವನದ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ಹೊಸ ಆರಂಭ. ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ, ಪ್ರೀತಿ, ಬೆಂಬಲ ದೊರೆತರೆ ಈ ಹಂತ ಆಕೆಗೆ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಯಿ–ತಂದೆ ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಮಗಳ ಕೈ ಹಿಡಿದರೆ, ಆಕೆ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸಬಲ್ಲಳು.